Noodhulpvaardighede te midde van die druk op Suid-Afrika se Noodmediese Dienste
As jy al ooit ’n ambulans gebel het en gevoel het hoe die minute stadig verbykruip, is jy nie alleen nie. Baie Suid-Afrikaners het al daardie gespanne wagtyd beleef: ’n geliefde wat sukkel om asem te haal, ’n kind wat tydens sport beseer is, ’n bejaarde ouer wat by die huis ineenstort, of ’n motorongeluk op ’n besige pad. In daardie oomblikke is paniek ’n natuurlike reaksie. Maar so ook die besef dat hulp dalk nie so vinnig gaan arriveer as wat ons hoop nie.
Suid-Afrika se Noodmediese Dienste (EMS) is onder groot druk, en dit raak gewone huise, skole, werksplekke en gemeenskappe elke dag. Daarom is basiese noodhulpkennis nie meer net ’n “lekker ekstra” nie. Dit is ’n praktiese lewensvaardigheid wat tyd kan koop, skade kan beperk en in sommige gevalle ’n lewe kan red terwyl ons wag vir professionele hulp.
Sedert 1935 fokus die Suid-Afrikaanse Noodhulpliga daarop om gewone mense toe te rus met kalm, praktiese vaardighede vir buitengewone oomblikke. Hierdie artikel verduidelik wat ons weet, gebaseer op verifieerbare data, oor die druk op EMS en hoe noodhulvaardighede die gaping kan oorbrug tussen ’n noodgeval en wanneer die ambulans opdaag.
Die EMS-werklikheid: Minder Ambulanse as wat die Land Benodig
Die EMS-werklikheid: Minder Ambulanse as wat die Land Benodig
Verskeie geloofwaardige verslae wat na die Nasionale Departement van Gesondheid verwys, dui op ’n tekort van 2 221 ambulanse in die openbare sektor. Met ander woorde, die stelsel probeer miljoene mense bedien met minder voertuie as wat nodig is om aan die vraag te voldoen.
In beriggewing waarin kommentaar aan ’n woordvoerder van die Departement van Gesondheid toegeskryf word, word aangedui dat slegs 4 007 ambulanse oor al nege provinsies in bedryf was, teenoor ’n beraamde behoefte van meer as 6 000, gebaseer op bevolkingsgetalle en aanbevole dekking.
Wanneer ambulanse beperk is, hoop oproepe op, landelike afstande word selfs moeiliker om te dek, en reaksietye rek. Die harde waarheid is dat die eerste persoon wat help in sommige noodgevalle ’n ouer, onderwyser, kollega, buurman of toevallige verbyganger kan wees.
Reaksietydstandaarde Bestaan, maar Druk maak dit Moeilik
Reaksietydstandaarde Bestaan, maar Druk maak dit Moeilik
Suid-Afrika het wel EMS-reaksietydstandaarde vir hoë-prioriteit oproepe (dikwels Priority 1 genoem). ’n Tegniese regeringsverslag dui op teikens van 15 minute in stedelike gebiede en 40 minute in landelike gebiede vir Priority 1-pasiënte.
Hierdie teikens is belangrik omdat dit wys waarna noodhulp streef. Wanneer hulpbronne egter oorlaai is, lyk die werklikheid dikwels anders. Die gaping tussen “wat behoort te gebeur” en “wat werklik gebeur” is presies waar noodhulp krities raak.
Die Realiteit van EMS Personeel Tekort
Die Realiteit van EMS Personeel Tekort
Om EMS-tekort te verstaan, beteken ook om na die mense agter die stelsel te kyk. ’n Eweknie-geëvalueerde arbeidsmagstudie wat data van die Gesondheidsberoepsraad van Suid-Afrika (HPCSA) ontleed het, het slegs 56 894 geregistreerde noodsorgpersoneel in 2019 aangeteken. Die studie het ook langtermyn-bekommernisse uitgelig oor of die aanbod tred kan hou met die land se behoeftes.
Dit is belangrik om duidelik te wees: registrasiesyfers is nie dieselfde as “ambulanse wat vandag op die pad is” nie, en nie almal wat geregistreer is, werk noodwendig in die openbare EMS nie. Tog bly dit ’n waardevolle en verifieerbare aanduiding van die breër noodsorg-arbeidsmag en die druk waaronder dit funksioneer.
Die Nasionale Departement van Gesondheid beskryf ook EMS-toesig en stelselversterking as ’n formele funksie binne sy Primêre Gesondheid sorgprogram, wat wys dat EMS-bestuur op nasionale vlak erken word.
Praktiese Voorbeelde van Noodhulp Opleiding
Praktiese Voorbeelde van Noodhulp Opleiding
Wanneer iemand beseer word of skielik siek raak, hoef jy nie “alles” te doen nie. Jy moet net die regte stappe dadelik neem, kalm en veilig.
Noodhulp kan:
- Die lugweg oop hou en asemhaling ondersteun.
- Erge bloeding beheer.
- Die risiko van skok verminder.
- Iemand ondersteun tydens ’n epileptiese aanval.
- Help tydens versmoring.
- Vroeë KPR begin wanneer die hart ophou klop.
Hierdie optrede vervang nie EMS nie. Dit oorbrug tyd, en tyd is presies wat skaars is wanneer die stelsel onder druk is.
Wat kan gebeur terwyl Suid-Afrikaners wag
Wat kan gebeur terwyl Suid-Afrikaners wag
Hier is algemene situasies waar noodhulp ’n tasbare verskil kan maak:
1) Borspyn of ineenstorting
As iemand ineenstort en nie reageer nie, kan vroeë KPR bloedsirkulasie aan die gang hou totdat gevorderde hulp arriveer. Baie mense vries uit vrees om iets verkeerd te doen. Opleiding vervang daardie vrees met eenvoudige, duidelike stappe.
2) Padongelukke en ernstige bloeding
By ernstige trauma kan onbeheerde bloeding vinnig noodlottig wees. Om te weet hoe om direkte druk toe te pas, ’n wond korrek te verbind en iemand warm en stil te hou, kan verdere verswakking voorkom.
3) Allergiese reaksies
Anafilakse kan vinnig eskaleer. Om die tekens te herken, vroeg hulp te ontbied kan ʼn lewe red.
4) Kinders en sportbeserings
Van kopstampe tot frakture - noodhulp help jou om te reageer sonder om die besering te vererger, terwyl die kind kalm en ondersteun voel.
’n Praktiese Boodskap: Moenie Wag vir ’n Krisis nie
’n Praktiese Boodskap: Moenie Wag vir ’n Krisis nie
Die meeste mense dink eers aan noodhulp ná ’n skrikwekkende voorval. Maar opleiding vóór iets gebeur, verander alles. Dit gee jou:
- Selfvertroue om op te tree eerder as om te paniekerig te raak.
- Vaardighede wat by die huis, werk, skool en in openbare ruimtes geld.
- ’n Rustiger ingesteldheid tydens noodgevalle.
- Die vermoë om iemand wat jy liefhet, of selfs ’n vreemdeling, te help.
In ’n omgewing waar EMS-hulpbronne onder druk is en reaksietye kan wissel, word noodhulp deel van gemeenskapsweerbaarheid.
Neem die Volgende Stap
Neem die Volgende Stap
As jy meer seker wil voel oor wat om te doen terwyl jy vir professionele mediese hulp wag, is noodhulpopleiding een van die mees praktiese vorme van selfstandigheid en sorg.
Verken opleiding en hulpbronne by die Suid-Afrikaanse Noodhulpliga by www.firstaidleague.co.za. Selfs ’n paar uur se leer kan vir die res van jou lewe bepaal hoe jy reageer wanneer dit regtig saak maak.
